آموزش کار با میکرومتر یا ریزسنج

آموزش کار با میکرومتر یا ریزسنج

اندازه گیری طول توسط ریزسنج

ریزسنج وسیله ای است که برای اندازه گیری طول بکار می رود. ریزسنج از کولیس دقیق تر بوده و برای اندازه گیری طول با دقت های بالا بکار می رود.

ریزسنج از یک استوانه ثابت مدرج، یک استوانه متحرک مدرج که می تواند روی استوانه ثابت بچرخد و جابجا شود و یک کمان فلزی متصل به استوانه ثابت تشکیل می شود.

گام ریزسنج عبارت است از مقدار جابجایی استوانه متحرک در طول استوانه ثابت به ازای هر دور چرخش و به نحوه طراحی و دقت دستگاه بستگی دارد. گام ریزسنج می تواند 1 میلی متر یا نیم میلی متر باشد.

قسمت های مختلف میکرومتر یا ریزسنج

میکرومتر نیز از بخشهای مختلفی تشکیل شده‌است، که عبارتند از: فک ثابت میکرومتر – فک متحرک میکرومتر- استوانه مدرج و یا همان خط کش میکرومتر، پوسته مدرج یا ورنیه میکرومتر کمانی که برای گرفتن میکرومتر از آن استفاده می‌شود. در قسمت انتهایی میکرومتر یک جغجغه‌است و اهرمی که در موقع اندازه گیری، قفل می‌شود.

طرز کار با میکرومتر: در میکرومتر هم مانند کولیس اندازه می‌تواند اینچ یا میلیمتر باشد،

کولیس میلیمتری

کولیس اینچی

اندازه طول خط کش میکرومتر به صورت ۲۵ میلیمتر، ۲۵ میلیمتر می‌باشد، یعنی اینکه ما یک نوع میکرومتر داریم که از مقدار صفر تا ۲۵ میلیمتر را اندازه می‌گیرد و باز میکرومتری داریم که از ۲۵ تا ۵۰ میلمتر را اندازه می‌گیرد و به بالا

کولیس میلیمتری 25-0

کولیس اینچی 1-0

طرز خواندن میکرومتر: اگر به خط کش میکرومتر توجه شود دیده می‌شود که دارای یک خط افقی است یکسری تقسیم بندی بالای خط افق است، و یکسری زیر خط افق است. تقسیم بندی که بالای خط افق است فاصله بین آنها یک میلیمتر است، و تقسیم بندی که زیر خط افق است فاصله بین آنها نیم میلیمتر می‌باشد. استوانه مدرج وجود دارد که روی خط کش اصلی ما حرکت می‌کند، معمولاً میکرومترها با دقت ۰۱/۰ میلیمتری ساخته می‌شوند. اگر دقت کنیم، می‌بینیم که روی ورنیه از صفر تا ۵۰ قسمت مساوی تقسیم بندی شده‌است. حال فرض می‌کنیم قطعه‌ای را اندازه گیری کردیم و می‌خواهیم اندازه آن را بخوانیم، برای خواندن میکرومتر بدین صورت عمل می‌کنیم که به آخرین خط، خط کش که از زیر ورنیه مشخص است، دقت می‌کنیم. این اندازه اندازه اصلی ما است. برای بدست آوردن مقدار خورده آن، توجه می‌کنیم که کدام خط ورنیه رو به روی خط، خط کش به صورت کامل قرار گرفته‌است. • نکته: • در حین استفاده از میکرومتر به نکاتی می‌بایست توجه کرد: در زمان خواندن میکرومتر می‌بایست درست مقابل چشمان قرار بدهیم. در زمانیکه ما قطعه‌ای را در بین دو فک متحرک و ثابت قرار می‌دهیم، و اندازه می‌گیریم بوسیله دست استوانه مدرج را می‌چرخانیم تا با قطعه کار، تماس پیدا بکند، و وقتی تماس پیدا کرد، بقیه کار را با جغجغه انجام می‌دهیم

هر گاه استوانه متحرک به 50 قسمت تقسیم شده باشد، با چرخاندن استوانه متحرک به اندازه دو دور کامل دهانه یک میلی متر جابجا می شود (گام نیم میلی متر) و در نتیجه 100 قسمت از استوانه متحرک معادل 1 میلی متر از استوانه ثابت (خط کش ثابت) می باشد و لذا دقت دستگاه ۱۰۰/۱میلی متر می باشد.

مثال۱ - خواندن عدد صحیح روی استوانه مدرج یاخط کش:

مقدار : ۰۰/۳۱ میلی متر

فرض کنید دهانه ریزسنج پس از چندین دور چرخش، مقداری باز شده است، حال برای خواندن این مقدار، تعداد میلی متر ها را می توان از روی استوانه ثابت خوانده و با کسری از میلی متر که بر روی استوانه متحرک خوانده می شود جمع کرده و اندازه جسم مورد نظر را اندازه گیری نمود. البته اصول کاری ریزسنج و نحوه خواندن آن به صورت مفصل در مطلب ورنیه توضیح داده شده است.

طریقه خوانده میکرومتر-مثال1

برای مثال اگر استوانه کامل به اندازه ۱۱ دور کامل و کسری از دور چرخیده شود و گام ریزسنج نیم میلی متر باشد، خواندن این عدد چنین است که ۱۰ دور معادل ۵ میلی متر می باشد و اگر عددی که بر روی استوانه متحرک خوانده می شود 35 باشد، مقدار اندازه گیری شده برابر خواهد بود با